Het CV en de sollicitatiebrief zijn zeer belangrijke visitekaartjes, maar slechts middelen om te worden uitgenodigd voor het sollicitatiegesprek. Een sollicitatiegesprek geeft beide partijen, het bedrijf en de sollicitant, de gelegenheid zich te oriënteren en elkaar beter te leren kennen. Een duidelijke en goed voorbereide presentatie (het sollicitatiegesprek) van jouw kant vergroot natuurlijk de kans op een baan.

1. De voorbereiding
Een goede voorbereiding is het halve werk. Dit gaat natuurlijk ook op voor een sollicitatiegesprek. Bereid je dus voor! Probeer zoveel mogelijk te weten te komen over het bedrijf, de branche waar het zich in bevindt en andere ontwikkelingen. Wat weet jezelf van deze branche? Welicht kan je wat lezen, documentatie opzoeken op het internet of bibliotheek. Alle kleine beetjes kunnen helpen.

2. Bedenk mogelijke vragen
Maak een lijstje met vragen. Zijn er nog onduidelijkheden over de baan zelf, de verantwoordelijkheden en taken? Daarnaast is het sollicitatiegesprek het moment om meer concrete informatie in te winnen! Stel dus concrete vragen over de organisatie, de geschiedenis, toekomstplannen, de afdeling en de werktijden.

Daarnaast is het noodzaak je voor te bereiden op vragen van hun zijde. Veel gestelde vragen zijn:

Waarom ben je bij jouw vorige werkgever weggegaan?
Waarom wil je specifiek bij dit bedrijf werken?
Wat verwacht je van dit werk?
Waarom zou juist JIJ deze baan moeten krijgen?
Wat zijn jouw twee beste en slechtste eigenschappen?
Meer mogelijke vragen (40 stuks), klik hier

3. Train je sollicitatiegesprek (en de mogelijke vragen)
Naast bovenstaande vragen zijn er nog veel meer vragen te verzinnen. Met name voor specifieke functies zullen de vragen steeds diepgaander worden. Het is daarom belangrijk je in te leven in de werkgever. Wat zou jij belangrijk vinden om te weten van de sollicita nt? Train je sollicitatiegesprek met een vriend, vriendin, familielid of voor de spiegel.

4. Andere aandachtspunten
Zorg dat je op tijd bent! Ga dus op tijd van huis weg en neem een bus of trein eerder. Plan de route naar het bedrijf toe. Hoe moet ik er komen, welke afslag of welke tram/bus moet ik nemen? Een mogelijkheid is (als je tijd hebt) het bedrijf al eerder te bezoeken, puur voor jouw eerste indruk. Hierdoor is de omgeving en het gebouw al iets vertrouwder voor jou.

Neem het telefoonnummer en de naam van de contactpersoon mee met wie jij de afspraak hebt. Bij vertraging kan je hem of haar dan op tijd op de hoogte stellen.

Neem altijd jouw eigen CV mee! Vaak is dit gebruikt als leidraad om meer over jou te weten te komen. Daarnaast kan je eventuele getuigschriften, diploma’s en/of andere belangrijke documenten meenemen.

5. De eerste indruk
Wanneer je iemand voor de eerste keer ontmoet krijg je binnen de eerste minuut een bepaalde indruk van die persoon. Ook op sollicitatiegesprekken wordt er vaak vertrouwd op deze eerste indrukken. Niet alleen je kleding maar ook jouw houding, de handdruk, stiptheid en zelfs je ledematen worden nauwkeurig getaxeerd door de recruiter. Hoog tijd dus om even stil te staan bij hetgeen je non-verbaal vertelt. Klik hier voor alle info over ‘de eerste indruk’.

6. Het eerste gesprek
Het eerste sollicitatiegesprek is een zeer goede gelegenheid voor een uitgebreide oriëntatie voor beide partijen. Is dit wat jij zoekt als werkgever? En ben jij de juiste kandidaat voor de job?

De opzet van het gesprek bestaat vaak uit een aantal vooraf bepaalde onderwerpen. Dit wordt vaak bepaald aan de hand van jouw CV en sollicitatiebrief. Daarnaast wordt gekeken naar het functieprofiel, gewenste eigenschappen etc. Bereid je dus voor.

Meestal doorloopt een eerste gesprek de volgende fasen:

Eerste introductie door het bedrijf;
Uitwisseling van informatie;
Afsluiting.

6a. De introductie
In de introductiefase geeft de gespreksleider de onderwerpen van het gesprek aan (en de eventuele duur v/h gesprek). Vaak probeert een interviewer jou in deze fase ook even op je gemak te stellen door wat informele vragen te stellen.

6b. Uitwisseling van informatie
Vervolgens komt de specifieke vacature en het bedrijf aan de orde. Oftewel de opdrachtgever zal wat uitgebreider vertellen over de geschiedenis van het bedrijf, de toekomst, de cultuur, de afdeling(en) etc. Daarnaast zal de functie aan bod komen. Wat houdt de functie exact in, wat zijn de taken etc. Maar daarnaast zal zeer specifiek worden ingezoomd op de eisen en ervaringen die nodig zijn om de functie goed te kunnen uitoefenen.

Een logische en volgende stap is dan ook om meer informatie over jou in te winnen. Vaak wordt gevraagd zelf wat te vertellen over ervaringen en visie. Daranaast zal men proberen in te zoomen op voor hen belangrijke en/of interessante zaken als leiderschap, succesen, procedures etc. om jouw geschiktheid te kunnen bepalen.

Zelf vragen stellen is ook een teken van het feit dat je met de sollicitatie bezig bent. We geven je een idee van de sterke vragen die je als kandidaat kan stellen tijdens je interview.Vraag bijvoorbeeld naar:

De inhoud van het werk;
De opleidingsmogelijkheden;
De doorgroeimogelijkheden;
De ruimte voor eigen initiatief in het werk;
Het aantal collega’s op de afdeling.
Meer ‘sterke vragen’ die jij kan stellen, klik hier

6c. Na het gesprek
Schrijf meteen, als het sollicitatiegesprek nog vers in het geheugen ligt, op hoe het ging: de namen van de mensen die je hebt ontmoet en een omschrijving van de verantwoordelijkheden van de functie. Schrijf op waar het goed en waar het minder goed ging. Mocht het gesprek succesvol blijken, dan weet je met zo’n analyse voor de volgende keer hoe je het moet aanpakken. Zo niet, dan kan je aan de hand van je analyse nagaan welke dingen je anders zou kunnen aanpakken.

De verdere procedure
Indien jij en de opdrachtgever voldoende informatie hebben verkregen zal door de opdrachtgever aangegeven worden hoe de verdere procedure zal zijn. Wordt dit niet of niet duidelijk aangegeven? Vraag er dan naar. Op deze manier weet je in ieder geval wanneer en/of hoe men je gaat informeren.

Het tweede gesprek
Indien je niet op de hoogte bent gesteld via brief of telefoon over jouw afwijzing, dan zal je vaak snel voor een tweede gesprek worden uitgenodigd. In het tweede gesprek wordt specifieker ingegaan op vaktechnische zaken of onderwerpen die in het eerste gesprek niet aan de orde zijn gekomen. Soms zal er ook een andere interviewer of een tweede interviewer aanwezig zijn (directeur of afdelingschef) die ook even kennis wil maken. Laat je hierdoor niet van de wijs brengen.

Het tweede gesprek zal vaak ook concreter zijn over het tijdsbestek waarin men een beslissing wil maken, jouw scoringskans etc. Wees zelf dus ook specifieker.

Enkele tips
Gedurende de eerste fase van het gesprek zal de werkgever proberen je een beetje op je gemak te stellen. Je mag het drankje dat je aangeboden wordt gerust accepteren. Ga pas zitten als je een plaats krijgt aangeboden.

Let op je houding
Ga rechtop of licht voorovergebogen zitten met je borst vrij en je handen boven tafel.

Ontspan je
De gesprekken die het beste verlopen, spelen zich af in een min of meer informele sfeer. Houdt jou antwoorden zakelijk en kort.

Oogcontact
Als je de ander af en toe recht in de ogen aankijkt, maak je een eerlijke(r) indruk. Als je te maken hebt met verschillende partners is het raadzaam om ze om de beurt even aan te kijken.

Paniek
Als je in paniek raakt, neem dan even de tijd om adem te halen of wat te drinken. Laat je niet wegsturen, maar neem aan het einde van het gesprek zelf initiatief om te vertrekken. Overigens mag je best (voor je eigen gemoedsrust) vragen naar het verloop van het gesprek.

Checklist
Gebruik de juiste naam. Aan de receptie vragen naar een mevrouw Jongemans terwijl het eigenlijk mevrouw Jongema is of de interviewer aanspreken met de verkeerde naam geeft een slechte indruk.
Neem je CV mee (deze wordt vaak als leidraad gebruikt);
Zorg dat je er verzorgd, maar niet overdressed uitziet;
Maak een lijstje met de te verwachten vragen en de antwoorden daarop;
Maak een lijstje met vragen voor de werkgever;
Vergeet je agenda niet;
Is je vervoer geregeld?
Je eerste indruk is doorslaggevend! Klik hier voor meer info!
Houdt je antwoorden zakelijk en kort;
Let op je houding;
Ontspan je;
Begin in het eerste gesprek niet meteen over salaris o.i.d.;
Schep niet op. Positief zijn over jezelf betekent niet dat je ongelooflijk over jezelf moet opscheppen. Praat zakelijk over je verwezenlijkingen en vaardigheden. Benadruk je sterke kanten, wees positief over je zwakke punten en probeer probleemoplossend over te komen;
Rook niet. Ook al doet de ander het wel.

Onderzoeken
Soms maakt een selectieonderzoek of assessment deel uit van de selectieprocedure. Zo hoopt de werkgever een vollediger beeld van de sollicitant te krijgen. Karaktereigenschappen, capaciteiten, kennis en vaardigheden kunnen allemaal getest worden. Soms wordt er onderzoek gedaan naar de gezondheid van een sollicitant, bijvoorbeeld bij een functie waaraan specifieke medische eisen gesteld worden.

Psychologisch onderzoek
Vaak bij ‘hogere’ functies kan een psychologisch onderzoek onderdeel van de selectieprocedure zijn. Aan de hand van de resultaten weet men of de persoon over capaciteiten beschikt om de functie te vervullen en of de persoon past binnen de organisatienormen.

Assessment
Een populair geworden verschijnsel in de hedendaagse selectieprocedure is het assessment center. Het woord assessment komt uit het Engels en betekent letterlijk: beoordeling, taxatie, vaststelling. Bij een assessment center doet men dus niets anders dan het beoordelen of jij als kandidaat goed genoeg bent voor de functie.

In de praktijk komt het erop neer dat je een halve of hele dag (soms zelfs twee dagen!) onderworpen wordt aan diverse testen die bepaalde vaardigheden van jou onderzoeken. De meeste bedrijven besteden zo´n procedure uit aan een gespecialiseerd bedrijf, maar er zijn ook grote bedrijven die zelf deze mensen in dienst hebben om dit soort testen met kandidaten te kunnen afnemen.

Klik hier om meer te leren over assessments; wat kan ik verwachten, hoe kan ik me voorbereiden etc.

Antecedentenonderzoek
Soms is een antecedentenonderzoek onderdeel van de sollicitatieprocedure. Een onderzoek als deze wordt vaak uitgevoerd indien het bedrijf / de functie direct te maken heeft met geld, geheime gegevens of ontwikkelingen etc. In het onderzoek zal jouw persoonlijke verleden (vaak inclusief die van je naaste familie) bekeken worden op ‘aanvaringen met de politie’ en soortgelijk.

Medische keuring
Bij sommige functies maakt een medische keuring onderdeel uit van de sollicitatieprocedure. LET OP: medische keuringen zijn in principe verboden. Behalve bij functies waaraan specifieke medische eisen gesteld moeten worden. Het kan bijvoorbeeld nodig zijn om bij een aanstaande piloot te kijken of hij niet kleurenblind is. Lees hier meer over de zogenaamde sollicitatiecode.